Advanced search
Advanced search
Advanced search
Advanced search
Advanced search
Przegląd Archeologiczny T. 35 (1988) ; Versuch der Ortsbestimmung der Produktionszentren der Äxte vom Śleża-Typ im Lichte der petrographischen Untersuchungen
Polska Akademia Nauk. Instytut Historii Kultury Materialnej
Topory ślężańskie, uznawane za lokalną, dolnośląską, odmianę toporów kultury ceramiki sznurowej, wiązano ściśle z rejonem góry Ślęży, widząc w jej otoczeniu pracownie opierające swą produkcję na występującym w tej okolicy surowcu — serpentynicie. Przeprowadzone badania petrograficzne 70 toporów ślężańskich wykazały, że chociaż istotnie najczęściej wykorzystywanym surowcem był serpentynit z okolic gór Raduni i Ślęży, to jednak korzystano i z innych surowców skalnych, głównie amfibolitów i bazaltów. Różnice w składzie pierwiastkowym amfibolitów, z których wykonywano topory ślężańskie, wykazują, że topory amfibolitowe odkryte w rejonie lessów dolnośląskich wykonywano z lokalnych złóż rozciągających się na przedpolu Ślęży, te zaś, które odnaleziono na terenieWielkopolski i zachodnich połaci Dolnego Śląska, wykonano z amfibolitów występujących tam w postaci polodowcowych eratyków. Przemawia to za istnieniem pracowni produkujących topory ślężańskie także na terenie Wielkopolski lub na pograniczu wielkopolskodolnośląskim. Odmiana bazaltu określana jako bazanit występuje zarówno na Dolnym, jak i na Górnym Śląsku, a odkrycie bazanitowego topora ślężańskiego na południu Górnego Śląska może wskazywać na istnienie i tam pracowni wytwarzających ten typ toporów z lokalnych bazanitów. Wynika z tego, że topory ślężańskie mogły być produkowane co najmniej w trzech rejonach Polskizachodniej, tj. na Dolnym Śląsku w rejonie Ślęży, w Wielkopolsce i na południu Górnego Śląska. Występowanie toporów ślężańskich, wykonanych z surowców nie występujących w Polsce (np. metabazaltów) pozwala wysunąć hipotezę, że produkowane w Polsce zachodniej mogą być naśladownictwem form przyniesionych na te tereny przez najstarszą falę ludności kultury ceramiki sznurowej, a nieoryginalnym „wynalazkiem" dolnośląskim
oai:rcin.org.pl:61112 ; 0079-7138
IAiE PAN, sygn. P III 149 ; IAiE PAN, sygn. P III 272 ; IAiE PAN, sygn. P III 353 ; click here to follow the link
Prawa zastrzeżone - dostęp nieograniczony
Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk
Biblioteka Instytutu Archeologii i Etnologii PAN
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego ; Działalność upowszechniająca naukę (DUN)
Feb 2, 2022
Dec 8, 2016
862
https://rcin.org.pl./publication/80258
Wojciechowski, Włodzimierz
Łęczycki, Stefan
Krzak, Zygmunt (1933– )
Gurba, Jan (1929– )
Bartys, Jan (1909–1940)
Wojciechowski, Włodzimierz (1932– )