Halaś, Agnieszka
:
Autor
;
Czarnecka, Kaja
:
Autor
;
Piasecki, Krzysztof
:
Autor
;
Łaszewski, Maksym
:
Autor
Przegląd Geograficzny T. 91 z. 1 (2019)
Celem opracowania było określenie przestrzennego i sezonowego zróżnicowania wybranych cech jakości wody w zlewni zurbanizowanej. Pomiary terenowe przeprowadzono w silnie przekształconej zlewni Potoku Służewieckiego, będącego największym dopływem Wisły płynącym w granicach Warszawy. Od listopada 2017 do października 2018 r. w regularnym cyklu dwutygodniowym łącznie w 11 punktach pomiarowych oznaczono temperaturę wody, nasycenie wody tlenem, przewodnictwo elektryczne oraz odczyn, natomiast w cyklu miesięcznym – stężenie azotanów NO3 i fosforanów PO4 . Wyniki wskazały, że główną przyczyną przestrzennego zróżnicowania reżimu fizyczno-chemicznego Potoku Służewieckiego są przepływowe zbiorniki wodne, powodujące przekształcenie warunków termiczno-tlenowych oraz unieruchomienie jonów. Wyraźny wpływ na jakość wód Potoku Służewieckiego miały także jego dopływy oraz funkcjonowanie lotniskowej oczyszczalni wód opadowych. Stwierdzono wyraźne sezonowe zróżnicowanie cech fizyczno-chemicznych, uzależnione od warunków meteorologicznych i hydrologicznych, cyklu wegetacyjnego organizmów fotosyntetyzujących oraz zmian antropopresji.
1. Banasik K., (red.) 2002, Operat hydrologiczny Potoku Służewieckiego w przekroju ul. Przyczółkowskiej, Katedra Inżynierii Wodnej i Rekultywacji Środowiska SGGW, Warszawa.
2. Barszcz M., 2009, Prognoza maksymalnych przepływów prawdopodobnych wywołanych ulewami w zurbanizowanej zlewni Potoku Służewieckiego, Przegląd Naukowy Inżynieria i Kształtowanie Środowiska, 18, 4, 46, s. 3-21.
3. Barszcz M., 2014, Analiza wpływu zastosowania obiektów do infiltracji i retencji wód deszczowych na kształtowanie odpływu ze zlewni Potoku Służewieckiego w Warszawie, Gospodarka Wodna, 74, 4, s. 134-140.
4. Barszcz M., 2014, Ocena przydatności konceptualnego modelu Nasha do symulacji hydrogramu przepływów w zlewni zurbanizowanej z uwzględnieniem scenariuszy warstwy opadu, Przegląd Naukowy Inżynieria i Kształtowanie Środowiska, 64, 23, 2, s. 113-123.
5. Barszcz M., 2015, Zastosowanie modelu SWMM do prognozy przepływów prawdopodobnych w zlewni miejskiej, Przegląd Naukowy Inżynieria i Kształtowanie Środowiska, 24, 3, 69, s. 209-223.
6. Barszcz M., 2017, Porównanie przepływów o określonym prawdopodobieństwie wystąpienia obliczonych w zlewni miejskiej za pomocą modeli SWMM i SBUH, Przegląd Geograficzny, 89, 3, s. 429-449. https://doi.org/10.7163/PrzG.2017.3.5
7. Barszcz M., 2018, Radar Data Analyses for a Single Rainfall Event and Their Application for Flow Simulation in an Urban Catchment Using the SWMM Model, Water, 10, 8, 1007, s. 1-18.
8. Bartnik A., 2016, Wieloletnie zmiany odpływu małej rzeki miejskiej pod wpływem antropopresji (na przykładzie Sokołówki - Łódź), Monografie Komitetu Gospodarki Wodnej PAN, 39, s. 93-113.
9. Bartnik A., 2017, Mała rzeka w dużym mieście, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
10. Bartnik A., Moniewski P., 2015, Funkcjonowanie osadników i zbiorników przepływowych w warunkach zlewni miejskiej i podmiejskiej (Sokołówka i Dzierżązna), Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska Lublin - Polonia, Sectio B, 70, 2, s. 83-99.
11. Bartnik A., Moniewski P., Tomalski P., 2013, Seasonality of the basic physical and chemical characteristics of water flowing through the cascades of small reservoirs, Limnological Review, 13, 2, s. 63-71. https://doi.org/10.2478/limre-2013-0007
12. Błażejczyk K., Kuchcik M., Milewski P., Dudek W., Kręcisz B., Błażejczyk A., Szmyd J., Degórska B., Pałczyński C.M., 2014, Miejska wyspa ciepła w Warszawie - uwarunkowania klimatyczne i urbanistyczne, Wydawnictwo Akademickie SEDNO, IGiPZ PAN, Warszawa.
13. Bojakowska I., Lech D., Jaroszyńska J., 2012, Wskaźniki zasolenia w wodach Potoku Służewieckiego i Jeziora Wilanowskiego w Warszawie, Górnictwo i Geologia, 7, 2, s. 85-99.
14. Fundacja Promocji m.st. Warszawy - Służewiecki Balaton, http://www.warszawa.pl/miasto/sluzewiecki-balaton/, dostęp: 11.03.2019 r.
15. Ignatius A.R., Rasmussen T.C., 2016, Small reservoir effects on headwater water quality in the rural-urban fringe, Georgia Piedmont, USA, Journal of Hydrology - Regional Studies, 8, s. 145-161.
16. Jarosiewicz A., 2007, Proces samooczyszczania w ekosystemach rzecznych, Słupskie Prace Biologiczne, 4, s. 27-41.
17. Jaskuła J., Wicher-Dysarz J., Sojka M., Dysarz T., 2016, Ocena zmian zawartości związków biogennych w wodach rzeki Ner, Inżynieria Ekologiczna, 46, s. 31-37. https://doi.org/10.12912/23920629/61448
18. Kiryluk A., Rauba M., 2009, Zmienność stężenia związków azotu w różnie użytkowanej zlewni rolniczej rzeki Ślina, Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie, 9, s. 71-86.
19. Kondracki J., 2011, Geografia regionalna Polski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
20. Kozłowski R., Przybylska J., Kaleta J., 2017, Wpływ zbiornika zaporowego Cedzyna na wybrane parametry jakości wody rzeki Lubrzanki w okresie letnim, Monitoring Środowiska Przyrodniczego, 19, 1, s. 81-89.
21. Krajewski A., Banasik K., 2013, Czas reakcji zlewni zurbanizowanej na opady wywołujące wezbrania, Acta Scientiarum Polonorum Seria Architectura, 12, 4, s. 135-146.
22. Liu J.-S., Guo L.-C., Luo X.-L., Chen F.-R., Zeng E.Y., 2014, Impact of anthropogenic activities on urban stream water quality: a case study in Guangzhou, China, Environmental Science and Pollution Research, 21, s. 13412-13419. https://doi.org/10.1007/s11356-014-3237-5
23. Lessard J.L., Hayes D.B., 2003, Effects of elevated water temperature on fish and macroinvertebrate communities below small dams, River Research and Applications, 19, s. 721-732. https://doi.org/10.1002/rra.713
24. Łaszewski M., Jeleński P., 2013, Porównanie warunków termicznych wód rzek Raby i Świdra, Przegląd Naukowy Inżynieria i Kształtowanie Środowiska, 22, s. 239-248.
25. Mamun M., An K.G., 2019, The application of chemical and biological multi-metric models to a small urban stream for ecological health assessments, Ecological Informatics, 50, s. 1-12. https://doi.org/10.1016/j.ecoinf.2018.12.004
26. Mielnicki S., Poszytek K., Rewerski B., 2015, Sprawozdanie z badań fizyczno-chemicznych próbek wód pobranych w dniu 12, 17, 27, 28 marca oraz 3 i 14 kwietnia 2015 z Jeziora Wilanowskiego, Stawu Południowego oraz Potoku Służewieckiego, RDLS, Warszawa.
27. Moniewski P., 2014, Sezonowe zmiany wybranych cech fizyczno-chemicznych wód małej rzeki podmiejskiej na przykładzie Dzierżąznej, Monografie Komitetu Gospodarki Wodnej PAN, 2, 20, s. 407-416.
28. Moniewski P., 2015, Rola zbiorników wodnych w kształtowaniu cech fizykochemicznych wód rzecznych na przykładzie Ciosenki, Prace i Studia Geograficzne, 58, s. 7-23.
29. Oksiuta M., 2007, Ocena odpływu wezbraniowego ze zlewni Potoku Służewieckiego w Warszawie, Prace i Studia Geograficzne, 38, s. 57-71.
30. Oksiuta M., 2008, Przemiany sieci hydrograficznej i zagospodarowania terenu na obszarze miejskim (zlewnia Potoku Służewieckiego, Warszawa), Prace Geograficzne IGiGP UJ, 120, s. 105-115.
31. Ostrowska M., 2010, Zmienność stężenia biogenów w wodzie rzeki Mała Panew pod wpływem opadów atmosferycznych i przepływów w rzece, Problemy Ekologii, 14, 3, s. 139-143.
32. Paul M.J., Meyer J.L., 2008, Streams in the Urban Landscape, [w:] J.M. Marzluff, E. Shulenberger, W. Endlicher, M. Alberti, G.Bradley, C. Ryan, U. Simon, C. ZumBrunnen (red.), Urban Ecology, Springer, Boston, MA, s. 207-231.
33. Pietrak M., Banasik K., 2009, Redukcja fali wezbraniowej Potoku Służewieckiego za pomocą małych zbiorników, Przegląd Naukowy Inżynieria i Kształtowanie Środowiska, 18, 4, 46, s. 22-34.
34. Rada m.st. Warszawy, Załącznik tekstowy i tabelaryczny do Programu Ochrony Środowiska dla miasta stołecznego Warszawy na lata 2009-2012 z uwzględnieniem perspektywy do 2016 r., Załączniki do uchwały Rady m.st. Warszawy Nr XCIII/2732/2010 z dnia 21 października 2010 r., Warszawa.
35. Rzętała M., 2008, Funkcjonowanie zbiorników wodnych oraz przebieg procesów limnicznych w warunkach zróżnicowanej antropopresji na przykładzie regionu górnośląskiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice.
36. Świerk D., Szpakowska B., Dudzińska A., 2010, Wartości rekreacyjne naturalnych i sztucznych zbiorników położonych na terenie Poznania, Krajobrazy rekreacyjne - kształtowanie, wykorzystanie, transformacja. Problemy Ekologii Krajobrazu, 27, s. 495-503.
37. Tong S.T.Y., Chen W., 2002, Modeling the relationship between land use and surface water quality, Journal of Environment Management, 66, s. 377-393. https://doi.org/10.1006/jema.2002.0593
38. Tu J., 2013, Spatial Variations in the Relationships between Land Use and Water Quality across an Urbanization Gradient in the Watersheds of Northern Georgia, USA, Environmental Management, 51, s. 1-17. https://doi.org/10.1007/s00267-011-9738-9
39. Vannote R.L., Minshall G.W., Cummins K.W., Sedell J.R., Cushing C.E., 1980, The River Continuum Concept, Canadian Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 37, s. 130-137. https://doi.org/10.1139/f80-017
40. White M.D., Greer K.A., 2006, The effects of watershed urbanization on the stream hydrology and riparian vegetation of Los Pe-asquitos Greek, California, Landscape and Urban Planning, Elsevier, 74, s. 125-138. https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2004.11.015
41. Wojtkowska M., Matula M., Kozińska P., 2018, The water quality of streams located in large urban agglomeration, case study of the Służewiecki Stream, 10th Conference on Interdisciplinary Problems in Environmental Protection and Engineering EKO-DOK 2018, 44, 00193. https://doi.org/10.1051/e3sconf/20184400193
42. Wysocka-Czubaszek A., Wojno W., 2014, Sezonowa zmienność chemizmu wody w małej rzece w zlewni zurbanizowanej, Przegląd Naukowy Inżynieria i Kształtowanie Środowiska, 23, 1, 63, s. 64-76.
Rozmiar pliku 1,7 MB ; application/octet-stream
oai:rcin.org.pl:70400 ; 2300-8466 (on-line) ; 10.7163/PrzG.2019.1.6
CBGiOŚ. IGiPZ PAN, sygn.: Cz.181, Cz.3136, Cz.4187 ; kliknij tutaj, żeby przejść
Licencja Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0
Zasób chroniony prawem autorskim. [CC BY 4.0 Międzynarodowe] Korzystanie dozwolone zgodnie z licencją Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0, której pełne postanowienia dostępne są pod adresem: ; -
Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk
6 lis 2023
17 kwi 2019
3948
https://rcin.org.pl./publication/91971
Kajak, Zdzisław
Łaszewski, Maksym
Kuchcik, Magdalena Czarnecka, Kaja
Kuchcik, Magdalena Błażejczyk, Krzysztof Halaś, Agnieszka
Słowiński, Michał Szewczyk, Krzysztof Jonczak, Jerzy Związek, Tomasz Łuców, Dominika Halaś, Agnieszka Obremska, Milena Słowińska, Sandra Róg, Dominik Mroczkowska, Agnieszka Noryśkiewicz, Agnieszka Maria Chojnacka, Aleksandra Ważny, Tomasz Gmińska-Nowak, Barbara Kramkowski, Mateusz Barbarino, Vincenzo Tyszkowski, Sebastian Kruczkowska, Bogusława Kowalska, Anna Kołaczkowska, Ewa Swoboda, Paweł Kardasz, Cezary Niedzielski, Michał Konopski, Michał Brykała, Dariusz