Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej Vol. 52 no 3 (2017), Special Issue
Institute of History of the Polish Academy of Sciences
Institute of History of the Polish Academy of Sciences
s. 157-182 ; Streszcz. pol., ang.
Milovan Ðilas był wybitnym krytykiem i analitykiem tzw. nowej klasy, a więc biurokracji politycznej powstałej w łonie partii komunistycznej. Przed Ðilasem najbardziej znanym przedstawicielem bardzo podobnego nurtu w myśli politycznej i społecznej był na gruncie polskim Jan Wacław Machajski (1866–1926). Zdaniem Machajskiego w nowym “socjalistycznym” ustroju inteligencja odgrywałaby podobną rolę jak ta, którą Ðilas przypisał nowej klasie, a więc rolę elity bezwzględnie dbającej wyłącznie o własne interesy. Porównanie oddziaływania i roli politycznej elit rządzących w “socjalizmie” w ujęciu Machajskiego i Ðilasa jest głównym celem autora niniejszego artykułu.
Abramowski E., “Socjalizm a państwo”, in: id., Pisma, vol. 2, Warszawa, 1924.
Anatomy of a Moral. The Political Essays of Milovan Djilas, London, 1959.
Aptekman O.V., Obščestvo ‘Zemlja i volja’ 70-ch godov, Petrograd, 1924.
Bakunin M., Pisma wybrane, vol. 2, Warszawa, 1965.
Bell D., The End of Ideology. On the Exhaustion of Political Ideas in the Fifties, Harvard University Press, 2000.
Bernstein E., “Der Kampf der Sozialdemokratie und die Revolution der Gesellschaft”, Die neue Zeit 1897–1898, Jg. 16,1, Bd (1898), H. 18.
Bierdiajew M., O rosyjskiej rewolucji: Oskarżenie rosyjskiej inteligencji, http://konserwatyzm.pl/ artykul/12415/mikolaj-bierdiajew-o-rosyjskiej-rewolucji-oskarzenie-rosyjskiej-inteligencjicz-ii/.
Bierdiajew M., Źródła i sens rosyjskiego komunizmu, Kęty, 2005.
Бухарин Н., Пролетарская революция и культура, Петроград 1923.
Demirski P., Tragedia komiczna, wywiad J. Żakowskiego, “Polityka”, 17/3056/ 20.04–26.04.2016.
Djilas M., Of Prisons and Ideas, San Diego–New York–London, 1986.
Djilas M., Une société imporfaite. Le comunisme désintégré, Paris, 1969.
Drabiński M., Między Bakuninem a Marksem, http://anarchizm.net.pl/filozofia/miedzy-baku- ninem-marksem.
Dżilas M., Nowa klasa. Analiza systemu komunistycznego, New York, 1958.
Dżilas o Gorbaczowie. Rozmowa George’a Urbana z MilovanemDżilasem, CDN Warszawa 1988 (samizdat), http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/docmetadata?id=399968&from=publication.
Ðilas M., Povest o samorazaranju komunizma, Beograd 1994
Fourastié J., Les Trente Glorieuses: Ou la révolution invisible de 1946 à 1975, Paris, 1979.
Fukuyama F., “Koniec historii”, in: Czy koniec historii? Konfrontacje 13, ed. I. Lasota, New York–Warszawa, 1991, pp. 7–36.
Hertz A., Socjologia nieprzedawniona. Wybór publicystyki, Warszawa, 1992.
Hobsbawm E., Wiek skrajności. Spojrzenie na krótkie dwudzieste stulecie, Warszawa, 1999.
Huxley A., Brave New World, London, 1932.
Judt T., Powojnie. Historia Europy od roku 1945, Poznań, 2008.
Kopczyński M., Ludzie i technika. Szkice z dziejów cywilizacji przemysłowej, Warszawa, 2009.
Król M., Koniec wieku ideologii, www.newsweek.pl/europa/koniec-wieku-ideologii,44602,l,1.html.
Laskowski P., “Jan Wacław Machajski: jasnowidz i prorok”, in: J.W. Machajski, Pracownik umysłowy i inne pisma, Warszawa, 2016.
Djilas M., Pad nove klase. Povest o samorazaranju komunizma, Beograd, 1994.
Machajska W., Życie i poglądy Wacława Machajskiego, http://www.przeglad-anarchistyczny.org/ opracowania-historyczne/201-zycie-i-poglady-waclawa-machajskiego.
Machajski J.W., Pracownik umysłowy i inne pisma, Warszawa, 2016.
Machajski J.W., Religia socjalistyczna a walka robotnicza, [1909], http://lewicowo.pl/religia-socjalistyczna-a-walka-robotnicza/.
Machajski J.W., Robotnik umysłowy 1911, Zamość, 2012. Marks K., Engels F., Dzieła, vol. 22, Warszawa, 1971.
Okraska R., Sojusznicy czy pasożyty (Jan Wacław Machajski), http://lewicowo.pl/sojusznicy-czy-pasozyty-jan-waclaw-machajski/.
Okraska R., “Vilfredo Pareto i jego teoria elit”, Rojalista – pro Patria, 1997, no. 22/23, http:// adnikiel.republika.pl/pareto.htm.
Piskała K., Socjalizm jako spisek, http://numery.praktykateoretyczna.pl/PT_nr6_2012_Roza_Luk- semburg/21.Piskala.pdf.
Raymond A., L’Opium des intelectuels, Paris, 1955.
Shatz M.S., Jan Waclaw Machajski. A radical critic of the Russian intelligentsia and socialism, https://libcom.org/history/jan-waclaw-machajski-radical-critic-russian-intelligensiamarshall-s-shatz.
Sowa J., Fantomowe ciało króla. Peryferyjne zmagania z nowoczesną formą, Kraków, 2011.
Sulzberger C.L., Paradise Regained. Memoir of a Rebel, New York–London, 1985.
Trocki L., Klasowy charakter państwa radzieckiego (no place and date).
Trocki L., Zdradzona rewolucja. Czym jest ZSRR i dokąd zmierza, Pruszków, 1991.
Walicki A., Od projektu komunistycznego do neoliberalnej utopii, Kraków, 2013.
Walicki A., “W odpowiedzi na ankietę Stowarzyszenia Studiów i Inicjatyw Społecznych”, Przegląd, 6 November 2003.
Zacharias M.J., “‘Nova klasa’ i ras pad komunističkog system u delima Milovana Đilasa”, in: Jugoslovensko-poljski odnosi u XX veku. Zbornik radova, eds. M. Pavlovic, A. Zaćmiński, D. Bondžic, Beograd, 2015.
Zacharias M.J., Idee, utopie, rzeczywistość. Myśl polityczna Milovana Đilasa (1911–1995), Bydgoszcz, 2015.
Zacharias M.J., Komunizm, federacja, nacjonalizmy. System władzy w Jugosławie w latach 1943– 1991. Powstanie, przekształcenia, rozkład, Warszawa, 2004.
Zacharias M.J., “Między marzeniami a rzeczywistością. Myśl polityczna Milovana Đilasa na przełomie 1953 i 1954”, Dzieje Najnowsze, 2010, no. 3.
Żeromski S., W sprawie Machajskiego (1911), http://lewicowo.pl/w-sprawie-machajskiego/.
Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej
oai:rcin.org.pl:64086 ; 2353-6403 ; 10.12775/SDR.2017.EN3.07
Licencja Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0
Zasób chroniony prawem autorskim. [CC BY-ND 4.0 Międzynarodowe] Korzystanie dozwolone zgodnie z licencją Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0, której pełne postanowienia dostępne są pod adresem: ; -
Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk
Biblioteka Instytutu Historii PAN
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego ; Narodowy Program Rozwoju Humanistyki
Sep 22, 2023
Dec 19, 2017
1079
https://rcin.org.pl./publication/83559
Zacharias, Michał Jerzy (1946– )
Materski, Wojciech (1944– )
Mirowski, Mikołaj (1979– )
Zacharias, Michał Jerzy (1946– )