Studia Obszarów Wiejskich = Rural Studies, t. 40
Otwarcie polskiej wsi na fenomen sportu, obserwowane w II połowie minionego stulecia, stanowiło pochodną dynamicznego procesu przeobrażeń kultury chłopskiej. Wraz z kulturą fizyczną w wiejskich społecznościach lokalnych pojawiały się nowe zjawiska społeczno-kulturowe, na ogół o miejskiej proweniencji, w sposób istotny zmieniające styl życia mieszkańców wsi. Współcześnie obserwować można podobne prawidłowości. Przykładem jest ekspansja „kultury futbolowej” dokonująca się dzięki masowej obecności na obszarach wiejskich klubów sportowych, z których większość propaguje piłkę nożną. Artykuł stanowi przyczynek do eksplikacji zjawiska futbolizacji polskiej wsi w kategoriach geograficznych, a tym samym wyjścia poza dominującą jak dotąd w rozważaniach nad tym zagadnieniem perspektywę socjologiczną. Celem tekstu jest wykazanie związków między organizacją przestrzeni wokół widowiska sportowego a aktywnością kibicowską. Autorzy, uznając aspekt przestrzenny za immanentny dla piłkarskiej rywalizacji, podejmują próbę analizy, z zastosowaniem koncepcji funkcji miejsca, usytuowania i funkcji boisk i stadionów w układach lokalnych – w wymiarze morfologiczno-przestrzennym, ekonomicznym oraz społecznym. Chcą przy tym wskazać i uzasadnić kierunek dalszych studiów nad zagadnieniem z zastosowaniem podejścia interdyscyplinarnego.
1. Bale J., 1993, Sport, space and the city, Routledge, London.
2. Bale J., 1994, Landscape of modern sport, Leicester University Press, Leicester.
3. Bale J., 2000, Sport as power: running and resistance, [w:] J. Sharp, P. Routledge, Ch. Philo, R. Paddison (red.), Entanglements of power: geographies of domination/resistance, Routledge, London, s. 148–163.
4. Bukraba-Rylska I., 2012, Kultura nawsi: folklor, uczestnictwo czy praktyki kulturowe, [w:] A. Rosner (red.), Społeczne i kulturowe zagadnienia przemian na polskiej wsi, IRWiR PAN, Warszawa, s. 119–145.
5. Burdyka K., 2011, Między klubem a wspólnotą lokalną – specyfika i znaczenie zjawiska kibicowania w środowiskach wiejskich, [w:] A. Pilichowski, H. Podedworna (red.), Obszary wiejskie w Polsce: różnorodność i procesy różnicowania, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa, s. 197–215.
6. Burdyka K., Burdyka K., 2014. Wpływ zjawiska futbolizacji na kulturę współczesnej wsi polskiej, Wieś i rolnictwo, 4 (165), s. 131–144.
7. Chałasiński J., 1938, Młode pokolenie chłopów. Procesy i zagadnienia kształtowania się warstwy chłopskiej w Polsce, t. I. Społeczne podłoże ruchów młodzieży wiejskiej w Polsce, Państwowy Instytut Kultury Wsi, Warszawa.
8. Giulianotti R., 2005, Sport. A Critical Sociology, Polity Press, Cambridge UK.
9. Gołdys A., Stec M., Wiśnicka M., Włoch R., 2013, Orliki i Animatorzy. Raport z badań prowadzonych w ramach Akademii Animatora, Projekt Społeczny 2012, Warszawa, źródło: http://frkf.pl/wp-content/uploads/2014/02/Orlik-i-animatorzy-Raport-2013.pdf [dostęp: 01–03–2014].
10. GUS, 2011, Kultura fizyczna w Polsce w latach 2008–2010, Warszawa-Rzeszów, źródło: http://stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/kts_kultura_fizyczna_w_polsce_2008–2010.pdf [dostęp: 12–12–2014]
11. GUS, 2013, Kultura fizyczna w Polsce w latach 2011–2012, Warszawa-Rzeszów, źródło: http://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5495/1/2/2/kts_kultura_fizyczna_w_polsce_2011–2012.pdf [dostęp: 12–12–2014]
12. GUS 2013, Uczestnictwo Polaków w sporcie i rekreacji ruchowej w 2012 roku, Warszawa, źródło: http://stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/KTS_uczestnictwo_polakow_w_sporcie_2012.pdf [dostęp: 12–02–2014]
13. Krawczyk B., 1962, O specyfice sportu wiejskiego, [w:] Roczniki Naukowe AWF w Warszawie, t. 1, s. 277–293.
14. Krawczyk Z., 2002, Sport, hasło [w:] Encyklopedia socjologii, t. 4, Oficyna Naukowa, Warszawa, s. 112–114.
15. Małolepszy E., 2004, Kultura fizyczna w działalności wiejskich organizacji młodzieżowych II Rzeczypospolitej, Wydawnictwo Akademii im. Jana Długosza, Częstochowa.
16. Matusewicz Cz., 1990, Widowisko sportowe. Analiza psychospołeczna, Wydawnictwo Akademii Wychowania Fizycznego, Warszawa.
17. Mosz J., 2008, Treści społeczne opraw" meczów piłkarskich, [w:] Z. Dziubiński (red.), Humanistyczne aspekty sportu i turystyki, AWF, SALOS RP, Warszawa, s. 81–112.
18. Oldenburg R., 1999, The Great Good Place: Cafes, Coffee Shops, Bookstores, Bars, Hair Salons and Other Hangouts at the Heart of a Community, Marlowe and Company, New York.
19. Rembowska K., 2005, Zapomniany wymiar czasoprzestrzeni, [w:] E. Klima (red.), Religion in the Time of Changes, Space – Society – Economy, 7, University of Łódź, Department of Space Economy and Spatial Planning, Łódź, s. 196–203.
20. Styk J., 1995, Chłopskie wzory zachowań publicznych i prywatnych, [w:] I. Machaj, J. Styk (red.), Stare i nowe struktury społeczne w Polsce, t. 2, Wydawnictwo UMCS, Lublin, s. 21–27.
21. Styk J., 1999, Chłopi i wieś polska w perspektywie socjologicznej i historycznej, Wydawnictwo UMCS, Lublin.
22. Suliborski A.,2003, Funkcje i struktura funkcjonalna miast. Studia empiryczno-teoretyczne, Komentarz do zbioru monotematycznych publikacji stanowiących rozprawę habilitacyjną, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
23. Suliborski A., 2010, Funkcjonalizm w polskiej geografii miast. Studia nad genezą i pojęciem funkcji, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
24. Szubert R., 2010, Kultura fizyczna w przemianach wsi polskiej w latach 1944–1956, Wydawnictwo AWF Wrocław, Wrocław.
25. Tuan Y.-F., 1987, Przestrzeń i miejsce, PIW, Warszawa.
26. Tyszka A., 1967, Kultura fizyczna jako składnik kultury współczesnej wsi w Polsce, [w:] Wychowanie Fizyczne i Sport, t. XI, 3, s. 113–127.
27. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, Dz. U. 1994 nr 89 poz. 414.
28. Wieruszewska M., 2012, Lokalne, globalne, ponowoczesne wymiary kultury wsi, [w:] A. Rosner (red.), Społeczne i kulturowe zagadnienia przemian na polskiej wsi, IRWiR PAN , Warszawa, s. 189–145.
29. Wohl A., 1966, Social Aspects of the Development of Rural Sport in Poland, According to Research, International Review for the Sociology of Sport, 1, s. 109–135.
30. Wohl A., 1977, Sport wiejski a przeobrażenia wsi polskiej, Wydawnictwo Akademii Wychowania Fizycznego, Warszawa.
31. Wójcik M., 2008, Miejsce człowieka na Ziemi – refleksje odnoszące się do geograficznego namysłu nad czasem, [w:] W. Maik, K. Rembowska, A. Suliborski (red.), Terytorium, region, miejsce – czas i przestrzeń w geografii, Podstawowe idee i koncepcje w geografii, t. 4, Wydawnictwo Uczelniane WSG, Bydgoszcz, s. 41–56.
32. Wójcik M., 2013, Obszary versus miejsca, czyli o przestrzennych formach interpretacji przemian polskiej wsi, Studia Obszarów Wiejskich, 34, s. 9–22.
Rozmiar pliku 2 MB ; application/pdf
oai:rcin.org.pl:58070 ; 1642-4689 ; 10.7163/SOW.40.8
CBGiOŚ. IGiPZ PAN, sygn. Cz.4488 ; CBGiOŚ. IGiPZ PAN, sygn. Cz.4489 ; kliknij tutaj, żeby przejść
Licencja Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska
Zasób chroniony prawem autorskim. [CC BY 3.0 PL] Korzystanie dozwolone zgodnie z licencją Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska, której pełne postanowienia dostępne są pod adresem: ; -
Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk
Programme Innovative Economy, 2010-2014, Priority Axis 2. R&D infrastructure ; European Union. European Regional Development Fund
2 paź 2020
1 mar 2016
1492
https://rcin.org.pl./publication/78058
Wolsza, Tadeusz (1956– )
Murrmann, Julia
Bitušíková, Alexandra
Śmieja, Wojciech
Śmieja, Wojciech