Ethnologia Polona 33-34 (2012-2013)
Institute of Archaeology and Ethnology Polish Academy of Sciences
Ośrodki uchodźcze choć często bywają nieodległe geograficznie, to pod wieloma względami stanowią teren badawczy równie problematyczny i niedostępny, co przysłowiowa „amazońska dżungla”. Jest on trudny nie tylko jeśli chodzi o metodologię badań i relacje społeczno-kulturowe tam panujące, ale również z powodu wyzwań etycznych i psychologicznych wobec, których staje badacz pragnący poznać określone aspekty życia jego lokatorów. Dylematy stojące przed nim przypominają w znacznym stopniu te, jakich doświadczają przedstawiciele zawodów „zaufania publicznego”. W tekście tym zwracam uwagę, na wybrane aspekty trudności, których sama doświadczyłam prowadząc od kilku lat badania w różnych ośrodkach dla uchodźców w Polsce. Swoje główne źródło miały one w różnicach kulturowych i społecznych uwarunkowaniach funkcjonowania człowieka. W artykule pokrótce omawiam warunki panujące w ośrodkach oraz specyficzne relacje między ich mieszkańcami mające wpływ na efektywność prowadzonych badań, a także zależność między relatywizmem kulturowym a zasadami etycznymi wyznawanymi przez badacza. Poszczególne zagadnienia egzemplifikuję przykładami z własnej praktyki terenowej
Allen V. L., Wilder D. A. 1975, Categorization, belief similarity, and intergroup discrimination, Journal of Personality and Social Psychology, no. 32, pp. 971–977
Chmelickova N. (ed.) 2006, Badanie alternatywnych wobec detencji środków zapobiegawczych w przypadku osób ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy w państwach członkowskich Unii Europejskiej, Regionalna Koalicja 2006, http://www.hfhrpol.waw.pl/pliki/alternatives.pdf (accessed 12 June 2013)
Chrzanowska A., Klauss W., Kosowicz A. (eds.) 2011, Polityka wyboru i lokalizacji ośrodków dla uchodźców. Analiza i rekomendacje, Warszawa:, http://www.interwencjaprawna.pl/docs/polityka-wyboru-i-lokalizacji-osrodkow.pdf (accessed 4 September 2012)
Crandall Ch. S., Cohen C. 1994, The personality of the stigmatiser, cultural world view, conventionalism and self-esteem, Journal of Research in Personality, no. 28/4, pp. 461–480
Czerniejewska I., Kość-Ryżko K. 2013, Złudny status – status uchodźcy. Wpływ zastanych regulacji prawnych na ludzkie losy na przykładzie uchodźców w Polsce, [in:] ed. M. Ząbek, Obywatelstwo na progu XXI wieku. Konteksty prawne i kulturowe, Warszawa
Czykwin E. 2007, Stygmat społeczny, Warszawa
Firlit-Fesnak G., Łotocki Ł. 2007, Sytuacja cudzoziemców poszukujących ochrony w Polsce – raport z zogniskowanych wywiadów grupowych z cudzoziemcami mieszkającymi w ośrodku dla uchodźców w Czerwonym Borze, Raporty i Analizy Instytutu Polityki Społecznej, Raporty migracyjne, no. 8
Friske K. W. 2003, Marginalność społeczna – norma i patologia, [in:] eds. L. Dziewięcka-Bokun, K. Zamorska, Polityka społeczna. Teksty źródłowe, Wrocław
Goffman E. 1961, Asylums: Essays on the Social Situation of Mental Patients and Other Inmates, New York
Grzymała-Kazłowska A., Stefańska R. Uchodźcy w Polsce 2008, “Infos” Biuro Analiz Sejmowych, no. 19(43), http://prohumanum.org/wp-content/uploads/2009/11/uchodzcy_info_bas.pdf (accessed 23 March 2012)
Hammersley M., Atkinson P. 2007, Ethnography: Principles in Practice, London
Kamińska-Feldman M. 1994, Wokół problemu dehumanizacji innych: próba uchwycenia zjawiska stygmatyzacji, [in:] ed. M. Jarymowicz, Poza egocentryczną perspektywą widzenia siebie i świata, Warszawa
Kościński K. 2011, Warunki dotyczące lokowania i prowadzenia ośrodków dla uchodźców a prawo zamówień publicznych. Opinia prawna, Analizy, Raporty, Ekspertyzy, no 3
Kość-Ryżko K., Czerniejewska I. 2012, Uchodźcy w Grupie i Czerwonym Borze – różne miejsca i różne światy? Wpływ warunków osiedlenia na proces adaptacji, [in:] eds. M. Buchowski, J. Schmidt, Imigranci: między izolacją a integracją, Poznań
Kość-Ryżko K. [forthcoming], Oblicza integracji uchodźców w Polsce. Na przykładzie analizy funkcjonowania ośrodków w Grupie i Czerwonym Borze, [in:] Imigranci w Europie. Kultura przyjęcia, Warszawa
Lis-Turlejska M. 2003, Stres traumatyczny. Występowanie, następstwa, terapia, Warszawa
Łotocki Łukasz 2008, Cudzoziemcy poszukujący ochrony w Polsce – wybrane aspekty prawne i instytucjonalne, [in:] ed. G. Firlit-Fesnak, Poszukiwaniu bezpiecznej przystani. Cudzoziemcy z Czeczenii w Polsce, Warszawa
Malinowski B. 1961, Argonauts of the Western Pacific: an Account of Native Enterprise and Adventure in the Archipelagoes of Melanesian New Guinea, New York
Marzec-Holka K. (ed.) 2005, Marginalizacja w problematyce pedagogiki społecznej i praktyce pracy socjalnej, Bydgoszcz
Randvir A. 2002, Space and place as substrates of culture, Proceedings of the Estonian Academy of Arts, no 10, pp. 140–154: http://www.eki.ee/km/place/pdf/KP2_09randviir.pdf (accessed 23 July 2011)
Sieniow T. (ed.) 2013, Stosowanie detencji wobec cudzoziemców. Raport z monitoringu i rekomendacje, Lublin
Zdankiewicz-Ścigała E., Przybylska M. 2002, Trauma. Proces i diagnoza. Mechanizmy psycho-neurofizjologiczne, Warszawa
oai:rcin.org.pl:54900 ; 0137-4079
IAiE PAN, sygn. P 366 ; IAiE PAN, sygn. P 367 ; IAiE PAN, sygn. P 368 ; click here to follow the link
Prawa zastrzeżone - dostęp nieograniczony
Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk
Biblioteka Instytutu Archeologii i Etnologii PAN
Feb 2, 2022
Jul 15, 2015
533
https://rcin.org.pl./publication/75392
Edition name | Date |
---|---|
Kość-Ryżko, Katarzyna, 2012-2013, The Refugee Centre as a field of research | Feb 2, 2022 |
Kość-Ryżko, Katarzyna
Kość-Ryżko, Katarzyna
Koziebrodzki, Józef.
Kosiba, Antoni