Lesiński, Grzegorz
;
Romanowski, Jerzy
;
Gryz, Jakub
;
Olszewski, Adam
;
Kowalski, Marek
;
Krauze-Gryz, Dagny
;
Szulc-Olechowa, Bogumiła
;
Pepłowska-Marczak, Danuta
;
Tarłowski, Adam
Fragmenta Faunistica, vol. 56, no. 1 ; Mammals from pellets of tawny owls in Kampinos NP ; Drobne ssaki Kampinoskiego Parku Narodowego i jego otuliny wykazane w wyniku analizy diety puszczyków Strix aluco Linnaeus, 1758
Polska Akademia Nauk. Muzeum i Instytut Zoologii
Museum and Institute of Zoology, PAS
Bibliogr. s. 79-80 ; S. 65-81 : il. ; 25 cm ; Streszcz. pol. Nazwy taksonów również łac.
W pracy analizowano zrzutki puszczyka Strix aluco w celu określenia składu gatunkowego, stanowisk i względnego zagęszczenia drobnych ssaków w Kampinoskim Parku Narodowym i jego otulinie (Fig. 1). Materiał zebrany na 58 stanowiskach zawierał szczątki 11235 ofiar kręgowych, wśród których znajdowało się 8335 ssaków. Wykryto 29 gatunków: ryjówkokształtne Soricomorpha - 4, nietoperze Chiroptera - 9, gryzonie Rodentia - 14, zajęczaki Lagomorpha - 1, drapieżne Carnivora - 1. W badanym materiale stwierdzono obecność trzech cennych gatunków nietoperzy: dwóch wymienionych w II Załączniku Dyrektywy Siedliskowej Unii Europejskiej (nocka dużego Myotis myotis i mopka Barbastella barbastellus) oraz mroczka posrebrzanego Vespertilio murinus znajdującego się Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt (kategoria - „gatunek mniejszej troski” LC). Spośród gryzoni z rodziny popielicowatych Gliridae zanotowano obecność orzesznicy Muscardinus avellanarius, gatunku związanego z drzewostanami liściastymi, zwłaszcza olsami. W odpowiednich środowiskach jej udział w diecie puszczyka wynosił ok. 5%. Stosunkowo często i licznie notowano niektóre gatunki związane ze środowiskami podmokłymi (nornika północnego M icrotus oeconomus i rzęsorka rzeczka Neomys fodiens), natomiast karczownik Arvicola amphibius był notowany rzadziej i mniej licznie (Fig. 5). Ważne ostoje bogatych zgmpowań drobnych ssaków zlokalizowano głównie na terenach objętych ochroną ścisłą. W porównaniu z kompleksami leśnymi zlokalizowanymi w północno-wschodniej Polsce, Puszcza Kampinoska wyróżnia się stosunkowo dużym udziałem w diecie puszczyków takich ssaków, jak: nietoperze, gatunki związane ze środowiskiem podmokłym oraz gatunki synantropijne (Tab.1). Przedstawione tu wyniki pozwoliły na wykazanie prawdopodobnie pełnej listy drobnych ssaków z rzędów: ryjówkokształtne i gryzonie, podczas gdy możliwe jest jeszcze odnalezienie 3 -5 gatunków nietoperzy i dwóch małych gatunków drapieżnych.
ADAMCZYK K., CHEŁKOWSKA H. & WAŁKOWA W. 1988. The community of rodents in environments of the suburban zone. Polish Ecological Studies 14: 171-195.
ANDRZEJEWSKA A., LENARTOWICZ M. & SOMOROWSKA U. 2012. Kampinoski Park Narodowy. In: BOGDANOWICZ R., JOKIEL P. & POCIASK-KARTECZKA J. (eds), Wody w parkach narodowych Polski. Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej - Uniwersytet Jagielloński, Komisja Hydrologiczna - Polskie Towarzystwo Geograficzne, Kraków: 106-119..
ANDRZEJEWSKA A., FERCHMIN M., KĘBŁOWSKA A. & OTRĘBA A. 2010. Charakterystyka geobotaniczna Puszczy Kampinoskiej. In: OBIDZIŃSKI A. (ed.), Z Mazowsza na Polesie i Wileńszczyznę. Zróżnicowanie i ochrona szaty roślinnej pogranicza Europy Środkowej i Północno-Wschodniej. Monografia sesji terenowych LV Zjazdu Polskiego Towarzystwa Botanicznego ‘Planta in vivo, in vitro et in silico’. Warszawa, 6-12.09.2010, pp. 41-56. Polskie Towarzystwo Botaniczne - Zarząd Główny, Warszawa.
ANDRZEJEWSKI R. 2003. Drobne ssaki owadożeme i gryzonie. In: ANDRZEJEWSKI R. (ed.), Kampinoski Park Narodowy, vol. 1, pp. 655-662. Kampinoski Park Narodowy, Izabelin.
ANDRZEJEWSKI R., BABIŃSKA-WERKA J., GLIWICZ J. & GOSZCZYŃSKI J. 1978. Synurbization processes in population of Apodemus agrarius. I. Characteristics of population in urbanization gradient. Acta Theriologica 23: 341-358.
BOCHEŃSKI Z. jun. 1990. The food of suburban Tawny Owls on the background of birds and mammals occurring in the hunting territory. Acta Zoologica Cracoviensia 33: 149-171.
CIECHANOWSKI M. & PIKSA K. 2004. Myotis bechsteinii (Kuhl, 1819). In: ADAMSKI P., BARTEL R., BERESZYŃSKI A., KEPEL A., WITKOWSKI Z. (eds) Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 - podręcznik metodyczny. Vol. 6. Gatunki zwierząt (z wyjątkiem ptaków), pp. 357-362. Ministerstwo Środowiska, Warszawa.
DANYŁOW J., FIGAT E., JEZIORSKI J., MARCZAK D., OLECH B., OLSZEWSKI A., OKOŁÓW G., PEPŁOWSKA-MARCZAK D. & SIWAK A. 2012. Operat Ochrony Fauny. Biblioteka Kampinoskiego Parku Narodowego, Izabelin, 126 pp.
FUSZARA M. & KOWALSKI M. 2009. Nocek Bechsteina Myotis bechsteinii (Kuhl, 1817) podczas jesiennego rojenia w fortach modlińskich. Nietoperze 10: 81-83.
GŁOWACIŃSKI Z. (ed.) 2001. Polska Czerwona Księga Zwierząt. Kręgowce. PWRiL, Warszawa, 452 pp.
GOSZCZYŃSKI J., JABŁOŃSKI P., LESIŃSKI G. & ROMANOWSKI J. 1993. Variation in diet of Tawny Owl Strix aluco L. along an urbanization gradient. Acta Omithologica 27: 113-123.
GRYZ J., GOŹDŹ I. & KRAUZE-GRYZ D. 2011. Wpływ antropogenicznego przekształcenia krajobrazu na skład pokarmu puszczyka Strix aluco L. w Biebrzańskim Parku Narodowym. Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody 30 (3/4): 109-118.
GRYZ J., KRAUZE D. & GOSZCZYŃSKI J. 2008. The small mammals of Warsaw as inferred from tawny owl (Strix aluco) pellet analyses. Annales Zoologici Fennici 45: 281-285.
GRYZ J., KRAUZE-GRYZ D. & LESIŃSKI G. 2011. Mammals in the vicinity of Rogów (central Poland). Fragmenta Faunistica 54: 183-197.
GRYZ J., LESIŃSKI G., KOWALSKI M. & KRAUZE D. 2012. Skład pokarmu puszczyka Strix aluco w Puszczy Białowieskiej. Chrońmy Przyrodę Ojczystą 68 (2): 100-108.
JĘDRZEJEWSKI W., JĘDRZEJEWSKA B., ZUB K., RUPRECHT A. L. & BYSTROWSKI C. 1994. Resource use by Tawny Owls Strix aluco in relation to rodent fluctuations in Białowieża National Park, Poland. Journal of Avian Biology 25: 308-318.
KORPIMÄKI E. & NORRDAHL K. 1989. Avian predation on mustelids in Europe 1: occurrence and effects on body size variation and life traits. Oikos 55: 205-215.
KOWALSKI K. 1961. Materiały do znajomości fauny ssaków Puszczy Piskiej. Acta Theriologica 4: 295-296.
KOWALSKI M. & LESIŃSKI G. 1986. Fauna drobnych ssaków w Janowie (woj. stołeczne) na podstawie analizy zrzutek płomykówki (Tyto alba Scop.). Przegląd Zoologiczny 30: 327-331.
KOWALSKI M. & LESIŃSKI G. 1988. Drobne ssaki w pokarmie puszczyka Strix aluco znad jeziora Łuknajno. Chrońmy Przyrodę Ojczystą 44 (4): 80-82.
KOWALSKI M. & LESIŃSKI G. 1995. Skład gatunkowy i wybiórczość kryjówek nietoperzy w Puszczy Kampinoskiej. Przegląd Przyrodniczy 6 (2): 99-108.
KUROWSKI M. 1997. Fauna. In: ZIELONY R. (ed.), Lasy Puszczy Kozienickiej. Monografia przyrodniczoleśna. Wydawnictwo SGGW, Warszawa: 122-132.
LESIŃSKI G. 2003. Nietoperze. In: ANDRZEJEWSKI R. (ed.) Kampinoski Park Narodowy, vol. 1. Kampinoski Park Narodowy, Izabelin: 647-654.
LESIŃSKI G., BLICHARSKI M. & SIELECKI M. 1998. Stanowisko smużki Sicista betulina koło Warszawy. Kulon 3: 101-103.
LESIŃSKI G., BŁACHOWSKI G. & SIUCHNO M. 2009. Vertebrates in the diet of the tawny owl Strix aluco in northern Podlasie (NE Poland) - comparison of forest and rural habitats. Fragmenta Faunistica 52: 51-59.
LESIŃSKI G, FUSZARA E., FUSZARA M., POPCZYK B. & RUPRECHT A. L. 2008. The occurrence of the northern bat Eptesicus nilssonii (Keyserling et Blasius, 1839) in Warsaw and its vicinity, Central Poland. Nyctalus (N.F.) 13: 137-141.
LESIŃSKI G., FUSZARA E. & KUROWSKI M. 2001. Charakterystyka miejskiego zgrupowania nietoperzy Warszawy. Nietoperze 2: 3-17.
LESIŃSKI G. & GRYZ J. 2008. Localities of three rare mammal species in central and northeastern Poland. Fragmenta Faunistica 51: 63-69.
LESIŃSKI G. & GRYZ J. 2012. How protecting a suburban forest as a natural reserve effected small mammal communities. Urban Ecosystems 15: 103-110.
LESIŃSKI G., MACKIN-ROGALSKA R., PINOWSKI J. & ROMANOWSKI J. 1990. Wpływ strefy podmiejskiej Warszawy na rozmieszczenie i liczebność ptaków i drobnych ssaków. In: Biernacki et al. (eds), Środowisko przyrodnicze Warszawy, pp. 587-599. PWN, Warszawa.
LESIŃSKI G., OLSZEWSKI A. & POPCZYK B. 2011. Forest roads used by commuting and foraging bats in edge and interior zones. Polish Journal of Ecology 59: 611-616.
LESIŃSKI G. & STOLARZ P. 2012. Drobne ssaki w Paszkówce koło Krakowa na podstawie analizy zrzutek puszczyka Strix aluco. Chrońmy Przyrodę Ojczystą 68 (2): 109-113.
ŁOPUCKI R., MRÓZ I. & PRASOWSKA M. 2007. Zmiany składu gatunkowego gryzoni na terenie olsów Kampinoskiego Parku Narodowego wywołane obniżaniem się poziomu wód gruntowych. Chrońmy Przyrodę Ojczystą 63 (1): 72-82.
NEUBAUER G. & ZAGALSKA-NEUBAUER M. 2003. Nowe stanowisko orzesznicy Muscardinus avellanarius na Pojezierzu Chełmińskim. Przegląd Przyrodniczy 14 (1/2): 186-187.
POPCZYK B., LESIŃSKI G., BAUMANN A. & WOJTOWICZ B. 2008. Kuhl’s pipistrelle, Pipistrellus kuhlii (Kuhl, 1817) or Pipistrellus lepidus Blyth, 1845, in Central Poland - accidental record or a result of expansion? Nyctalus (N.F.) 13:279-281.
PUCEK Z. 1983. Muscardinus avellanarius Linnaeus, 1758. In: PUCEK Z., RACZYŃSKI J. (eds), Atlas of Polish mammals, pp. 137-138. PWN, Warszawa.
PUCEK Z. (ed.) 1984. Klucz do oznaczania ssaków Polski. PWN, Warszawa.
PUCEK Z. & MICHALAK I. 1983. Crocidura leucodon (Hermann, 1780). In: PUCEK Z., RACZYŃSKI J. (eds) Atlas of Polish mammals. PWN, Warszawa: 60-61.
ROMANOWSKI J. 1988. Trophic ecology of Asio otus (L.) md Athene noctua (Scop.) in the suburbs of Warsaw. Polish Ecological Studies 14: 223-234.
ROMANOWSKI J. & ŻMIHORSKI M. 2006. Pokarm pójdźki Athene noctua w sezonie lęgowym z krajobrazu rolniczego Niziny Mazowieckiej. Notatki Ornitologiczne 47: 203-206.
ROMANOWSKI J. & ŻMIHORSKI M. 2008. Effect of season, weather and habitat on diet variation of a feeding specialist: a case study of the long-eared owl, Asio otus in Central Poland. Folia Zoologica 57: 411-419.
ROMANOWSKI J. & ŻMIHORSKI M. 2009. Seasonal and habitat variation in the diet of the tawny owl (Strix aluco) in Central Poland during unusually warm years. Biologia 64: 365-369.
RUPRECHT A. L. 1970. Borowiec olbrzymi, Nyctalus lasiopterus (Schreber, 1780) - nowy ssak w faunie Polski. Acta Theriologica 15: 370-371.
RUPRECHT A. L. 1987. Klucz do oznaczania żuchw nietoperzy fauny Polski. Przegląd Zoologiczny 31: 89-105.
RUPRECHT A. L. 2002. Skład pokarmu puszczyka zwyczajnego Strix aluco L. z Beskidu Wyspowego (Dobra k.Limanowej). Przegląd Przyrodniczy 13 (1/2): 191-197.
SACHANOWICZ K., CIECHANOWSKI M. & PIKSA K. 2006. Distribution patterns, species richness and status of bats in Poland. Vespertilio 9/10: 151-173.
ZALEWSKI A. 1994. Diet of urban and suburban tawny owls (Strix aluco) in the breeding season. Journal of Raptor Research 28: 246-252.
ZAWADZKA D. & ZAWADZKI J. 2007. Feeding ecology of Tawny Owl (Strix aluco) in Wigry National Park (North East Poland). Acta Zoologica Lituanica 17: 234-241.
ŻMIHORSKI M. 2005. Pokarm uszatki w krajobrazie rolniczym i leśnym. Notatki Ornitologiczne 46: 127-130.
ŻMIHORSKI M. & OSOJCA G. 2006. Diet of the Tawny Owl (Strix aluco) in the Romincka Forest (North East Poland). Acta Zoologica Lituanica 16: 54-60.
oai:rcin.org.pl:45428 ; 10.3161/00159301FF2013.56.1
MiIZ PAN, sygn. patrz sygn. czas. P. 256 vol. 56 no. 1 ; MiIZ PAN, sygn. patrz sygn. czas. P. 4664 vol. 56 no. 1 ; click here to follow the link
Prawa zastrzeżone - dostęp nieograniczony
Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk
Biblioteka Muzeum i Instytutu Zoologii PAN
Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka, lata 2010-2014, Priorytet 2. Infrastruktura strefy B + R ; Unia Europejska. Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego
Aug 2, 2024
Jun 2, 2014
1403
https://rcin.org.pl./publication/59834
Skuratowicz, Wacław (1915–1989)
Sałata-Piłacińska, Barbara Rachowiak, Przemysław Państwowe Wydawnictwo Naukowe (1951–1992) Polska Akademia Nauk. Instytut Zoologii
Goszczyński, Jacek (1946–2012) Jabłoński, Piotr Grzegorz (1959– ) Lesiński, Grzegorz Romanowski, Jerzy
Lesiński, Grzegorz Błachowski, Grzegorz Siuchno, Marcin
Lesiński, Grzegorz Stolarz, Przemysław Gryz, Jakub Dąbrowski, Radosław Krauze-Gryz, Dagny Skrzypiec-Nowak, Przemysław Świć, Jagoda
Jaworski, Tomasz Gryz, Jakub Buszko, Jarosław
Lesiński, Grzegorz
Ziomek, Joanna