Przegląd Geograficzny T. 91 z. 2 (2019)
Celem pracy było określenie zróżnicowania dostępności rolniczej na obszarach górskich. Zagadnienie to omówiono na przykładzie trzech mezoregionów w Karpatach Polskich: Beskidu Niskiego, Bieszczadów Zachodnich oraz Gór Sanocko-Turczańskich. Koszt dostępu do każdej jednostki przestrzeni obliczono za pomocą algorytmu cost distance. Przyjęto, że trudność (opór) pokonania jednostkowej odległości jest różna i zależna od pokrycia terenu i nachylenia. W pracy wykazano znaczne zróżnicowanie dostępności całego obszaru badań, a także odnotowano istotne różnice w rozkładach i wartościach charakterystycznych dostępności pomiędzy mezoregionami. Uzyskane wyniki porównano z wartościami dla obecnie użytkowanych pól ornych. Wyznaczono także obszary potencjalnie dostępne dla rolnictwa i zestawiono je z zasięgami współczesnych gruntów ornych.
1. Affek A., 2016, Dynamika krajobrazu. Uwarunkowania i prawidłowości na przykładzie dorzecza Wiaru w Karpatach (XVIII-XXI wiek), Prace Geograficzne, 251, IGiPZ PAN, Warszawa.
2. Ambroży S., Wika S., 1998, Kierunki sukcesji zbiorowisk roślinnych z olszą szarą Alnus Incana (L.) Moench na gruntach porolnych w Bieszczadach Zachodnich, Prace Instytutu Badawczego Leśnictwa, 885.
3. Bucała A., Starkel L., 2012, Wpływ gwałtownych i powolnych zmian użytkowania ziemi na przekształcenia środowiska polskich Karpat, Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, 29, s. 111-117.
4. Bucała A., Starkel L., 2013, Postępująca recesja rolnictwa a zmiany w środowisku przyrodniczym polskich Karpat, Przegląd Geograficzny, 85, 1, s. 15-29. https://doi.org/10.7163/PrzG.2013.1.2
5. Ciołkosz A., Guzik C., Luc M., Trzepacz P., 2011, Zmiany użytkowania ziemi w Karpatach Polskich w okresie 1988-2006, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ, Kraków.
6. Fatyga J., Górecki A., Żyszkowski E., 2007, Metoda określania dostępności użytków rolnych w terenach górskich na przykładzie powiatu Kłodzkiego, Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie, 7, 1, s. 17-32.
7. Geurs K.T., Ritsema van Eck J.R., 2001, Accessibility measures: review and applications. RIVM report 408505 006, National Institute of Public Health and the Environment, Bilthoven.
8. Gietl R., Doneus M., Fera M., 2007, Cost Distance Analysis in an Alpine Environment : Comparison of Different Cost Surface Modules [w:] A. Posluschny, K. Lambers, I. Herzog (red.), Layers of Perception. Proceedings of the 35th International Conference on Computer Applications and Quantitative Methods in Archaeology (CAA), Berlin, Germany, April 2-6, 2007 (Kolloquien zur Vor- und Frühgeschichte, Vol. 10). Dr. Rudolf Habelt GmbH, Bonn, s. 336-341.
9. Główny Urząd Statystyczny, 2016, Pracujący wg sektorów ekonomicznych i płci w powiatach (PKD 2004), Dane archiwalne, Rynek pracy, [w:] Bank Danych Lokalnych, https://bdl.stat.gov.pl/BDL/dane/podgrup/tablica (dostęp: 06.2019).
10. Guzik R., 2014, Transport publiczny i dostępność przestrzenna a zrównoważony rozwój obszarów wiejskich, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ, Kraków.
11. Handy S.L., Niemeier D.A., 1997, Measuring accessibility: an exploration of issues and alternatives, Environment and Planning A, 29, s. 1175-1194. https://doi.org/10.1068/a291175
12. Hansen W.G., 1959, How Accessibility Shapes Land Use, Journal of the American Institute of Planners, 25, 2, s. 73-76. https://doi.org/10.1080/01944365908978307
13. Hess M., Niedźwiedź T., Obrębska-Starklowa B., 1977, Stosunki termiczne Beskidu Niskiego (metoda charakterystyki reżimu termicznego gór), Prace Geograficzne IGiPZ PAN, 123, Zakład Narodowy im. Ossolińskich - Wydawnictwo. Wrocław.
14. Ingram D.R., 1971, The concept of accessibility: a search for an operational form, Regional Studies, 5, s. 101-107. https://doi.org/10.1080/09595237100185131
15. Jaguś A., Skrzypiec M., 2017, Glebowo-przestrzenne uwarunkowania działalności rolniczej na obszarach beskidzkich, Acta Sci. Pol. Formatio Circumiectus, 16, 2, s. 97-106. https://doi.org/10.15576/ASP.FC/2017.16.2.97
16. Jobe R.T., White P.S., 2009, A new cost-distance model for human accessibility and an evaluation of accessibility bias in permanent vegetation plots in Great Smoky Mountains National Park, USA, Journal of Vegetation Science, 20, 6, s. 1099-1109. https://doi.org/10.1111/j.1654-1103.2009.01108.x
17. Klimaszewski M. (red.), 1972, Geomorfologia Polski: praca zbiorowa. T. 1, Polska Południowa - góry i wyżyny, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
18. Koen E.L., Bowman J., Walpole A.A., 2012, The effect of cost surface parameterization on landscape resistance estimates, Molecular Ecology Resources, 12, 4, s. 686-696. https://doi.org/10.1111/j.1755-0998.2012.03123.x
19. Komornicki T., Śleszyński P., Rosik P., Pomianowski W., 2010, Dostępność przestrzenna jako przesłanka kształtowania polskiej polityki transportowej, Biuletyn KPZK, 241, Komitet Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN, Warszawa.
20. Mirek Z., Wójcicki J., 1995, Szata roślinna Parków Narodowych i Rezerwatów Polski Południowej: przewodnik sesji terenowych 50 Zjazdu Polskiego Towarzystwa Botanicznego, Instytut Botaniki PAN, Kraków.
21. Müller D., Kuemmerle T., Rusu M., Griths P., 2009, Lost in transition: determinants of post-socialist cropland abandonment in Romania, Journal of Land Use Science, 4, 1-2, s. 109-129. https://doi.org/10.1080/17474230802645881
22. Musiał W., Sroka W., Wojewodzic T., 2010, Sytuacja ekonomiczna gospodarstw z terenów górskich i podgórskich, Ekonomiczne i społeczne uwarunkowania polskiej gospodarki żywnościowej po wstąpieniu do Unii Europejskiej, 185, Warszawa.
23. Pazúr R., Lieskovský J., Feranec J., Oťaheľ J., 2014, Spatial determinants of abandonment of largescale arable lands and managed grasslands in Slovakia during the periods of post-socialist transition and European Union accession, Applied Geography, 54, s. 118-128. https://doi.org/10.1016/j.apgeog.2014.07.014
24. Prishchepov A.V., Müller D., Dubinin M., Baumann M., Radeloff V.C., 2013, Determinants of agricultural land abandonment in post-Soviet European Russia, Land Use Policy, 30, s. 873-884. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2012.06.011
25. Richard Y., Armstrong D.P., 2010, Cost distance modelling of landscape connectivity and gap-crossing ability using radio-tracking data, Journal of Applied Ecology, 47, 3, s. 603-610. https://doi.org/10.1111/j.1365-2664.2010.01806.x
26. Rosik P., 2012. Dostępność lądowa przestrzeni Polski w wymiarze europejskim, Prace Geograficzne 233, IGiPZ PAN, Warszawa.
27. Soja M., 2001, Rozwój ludnościowy a zmiany użytkowania ziemi w Beskidzie Niskim w XIX i XX wieku, Problemy Ekologii Krajobrazu, 10, s. 686-691.
28. Soja R., 2002, Hydrologiczne aspekty antropopresji w polskich Karpatach, Prace Geograficzne 186, IGiPZ PAN, Warszawa.
29. Solon J., Borzyszkowski J. i inni (24 autorów), 2018, Physico-Geographical Mesoregions of Poland: Verification and Adjustment of Boundaries on the Basis of Contemporary Spatial Data, Geographia Polonica, 91, 2, s. 143-170. https://doi.org/10.7163/GPol.0115
30. Szafer W., Zarzycki K., 1972, Szata roślinna Polski: opracowanie zbiorowe. T. 2., Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
31. Twardy S., 2008, Karpackie użytki rolne jako obszary o niekorzystnych warunkach gospodarowania, Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie, 8, 2b, s. 191-202.
32. Wolski J. (red.), 2016, Bojkowszczyzna Zachodnia - wczoraj, dziś i jutro. Monografie 17, 2, IGiPZ PAN, Warszawa.
Rozmiar pliku 2,1 MB ; application/octet-stream
oai:rcin.org.pl:76542 ; 2300-8466 (on-line) ; 10.7163/PrzG.2019.2.6
CBGiOŚ. IGiPZ PAN, sygn.: Cz.181, Cz.3136, Cz.4187 ; kliknij tutaj, żeby przejść
Licencja Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0
Zasób chroniony prawem autorskim. [CC BY 4.0 Międzynarodowe] Korzystanie dozwolone zgodnie z licencją Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0, której pełne postanowienia dostępne są pod adresem: ; -
Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk
25 mar 2021
30 lip 2019
2239
https://rcin.org.pl./publication/98522
Nazwa wydania | Data |
---|---|
Jabs Z.J., Affek A.N. : Dostępność rolnicza Beskidów = The agricultural accessibility of the Beskid Mountains | 25 mar 2021 |
Ćwikowski, Cezary
Ćwikowski, Cezary
Rozwałka, Robert
Ciechański, Ariel
Ćwikowski, Cezary Profus, Piotr