Wilkaniec, Agnieszka ; Raszeja, Elżbieta ; Szczepańska, Magdalena
Studia Obszarów Wiejskich = Rural Studies, t. 45
Zasoby przyrodnicze i krajobrazowe mogą stanowić istotną podstawę rozwoju gmin wiejskich. Intensywna urbanizacja terenów podmiejskich powoduje, że są one narażone na znacznie szybszą utratę tych zasobów niż jednostki położone peryferyjnie w stosunku do aglomeracji miejskich. Tym ważniejsza wydaje się w tym kontekście identyfikacja istniejących walorów w gminach podmiejskich, a także ich ochrona z wykorzystaniem narzędzi planistycznych. Celem prezentowanych badań jest rozpoznanie sposobu wykorzystania zasobów krajobrazowych w gminach aglomeracji poznańskiej oraz konfrontacja praktyki gospodarowania przestrzenią z zapisami w studiach gmin. Posłużono się przykładem trzech gmin – Dopiewo, Tarnowo Podgórne i Stęszew – położonych w zachodniej części powiatu poznańskiego w paśmie intensywnego rozwoju osadnictwa podmiejskiego. Wskazano cenne zasoby przyrodnicze i krajobrazowe, ze szczególnym uwzględnieniem terenów leśnych i zbiorników wodnych. Przeprowadzono badania dotyczące dynamiki zmian użytkowania przestrzeni będącej w bezpośrednim sąsiedztwie tych terenów, opisywanych w dokumentach planistycznych gmin jako najcenniejsze z punktu widzenia występujących zasobów. Zaobserwowano wyraźne różnice w sposobie prowadzenia polityki przestrzennej poszczególnych gmin w kontekście zachowania posiadanych zasobów.
1. Baranowski A., 2002, Koncepcja partnerstwa "miasto-wieś", [w:] E. Raszeja (red.), Obszary wiejskie – problemy, projekty, wizje, Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego, Poznań, s. 32–44.
2. Bański J., 2008, Strefa podmiejska – już nie miasto, jeszcze nie wieś, [w:] A. Jezierska-Thöle, L. Kozłowski (red.), Gospodarka przestrzenna w strefie kontinuum miejsko-wiejskiego w Polsce, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń, s. 29–43.
3. Bański J., 2014, Sukces społeczno-gospodarczy w obszarach metropolitalnych – rola współpracy miejsko-wiejskiej, [w:] M. Dej, K. Janas, O. Wolski (red.), Współpraca miejsko-wiejska w Polsce. Uwarunkowania i potencjał, Instytut Rozwoju Miast, Kraków, s. 47–56.
4. Böhm A., 2008, Skuteczność istniejących w Polsce instrumentów prawnych, Czasopismo Techniczne, Architektura, 1-A, Wydawnictwo Politechniki Krakowskiej, Kraków, s. 137–146.
5. Głębocki B., 2008, Zmiany w strukturze własnościowej i użytkowaniu gruntów w Poznaniu i jego strefie podmiejskiej, [w:] T. Kaczmarek, A. Mazgajski (red.), Powiat poznański. Jakość przestrzeni i jakość życia, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań, s. 177–192.
6. Halamska M., 2006, Polska: nowy kształt relacji wieś-miasto, Roczniki Socjologii Wsi, 26, s. 138–162.
7. Kowicki M., 1997, Wieś przyszłości jako alternatywa osadnicza Miasta, Monografia, 242, Wydawnictwo Politechniki Krakowskiej, Kraków.
8. Raszeja E., 2006, Quo vadis civitas? – A rus. Przestrzenno-krajobrazowe aspekty procesów suburbanizacji w obszarze metropolitalnym Poznania, Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej, 6, Architektura i Urbanistyka, Wydawnictwo Politechniki Poznańskiej, Poznań, s. 49–56.
9. Raszeja E., 2008, Ochrona krajobrazu kulturowego w teorii i praktyce zarządzania przestrzenią, [w:] K. Zimniewicz (red.), Bariery w zarządzaniu parkami krajobrazowymi w Polsce, Polskie Towarzystwo Ekonomiczne, Warszawa, s. 49–67.
10. Raszeja E., Wilkaniec A., dr Mezer E., 2010, Krajobraz i dziedzictwo kulturowe wsi w aglomeracji poznańskiej, Biblioteka Aglomeracji Poznańskiej, 3, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań.
11. Raszeja E., 2013, Ochrona Krajobrazu w procesie przekształceń obszarów wiejskich, Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, Poznań.
12. Strategia rozwoju aglomeracji poznańskiej – metropolia Poznań 2020, 2011, Centrum Badań Metropolitalnych UAM, Poznań.
13. Staszewska S., 2012, Przekształcenia urbanistyczne osiedli wiejskich strefy podmiejskiej dużego Miasta, Barometr Regionalny, Analizy i Prognozy, 4, s. 53–68.
14. Szczepańska M., Wilkaniec A., 2014, Przekształcenia krajobrazu kulturowego wybranych wsi strefy podmiejskiej Poznania, Studia Obszarów Wiejskich, 35, s. 45–60.
15. Świderski A. 2007, Geoinformacyjne modele prognozowania użytkowania ziemi, Prace Instytutu Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Poznań.
16. Wójcik M., 2013, Przemiany społeczno-przestrzenne osiedli wiejskich. Studium przypadku Łódzkiego Obszaru metropolitalnego, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
17. Gmina Dopiewo studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego z naniesieniem zmiany studium w formie ujednoliconego tekstu, t. Kierunki, t. Uwarunkowania, zaktualizowane uchwałą Rady Gminy Nr XLIII/308/13 z dnia 25 lutego 2013 r., Wojewódzkie Biuro Planowania Przestrzennego w Poznaniu, Krzysztof Cesar Planowanie Przestrzenne i Drogownictwo w Poznaniu.
18. Mapa topograficzna w skali 1:25000, 1979, 422.24 Dopiewo, 422.22 Przeźmierowo, zdjęcie topograficzne 1977 r., Główny Urząd Geodezji i Kartografii, Warszawa.
19. Messtichbtatt, 1940–44, mapy stolikowe w skali 1:25000, założone w latach 1890–92, Dabrowka (sekcja 3666), Buk (sekcja 3665), Sady (sekcja 3556), Gr. Gay (sekcja 3565) http://mapy.amzp.pl/maps.shtml (dostęp w lutym 2016)
20. Ortofotomapa, 2014,dostępna online w bibliotekach programu ArcGIS.
21. Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Stęszew 2010, załącznik do uchwały nr XXXIX/370/2010 Rady Miejskiej Gminy Stęszew z dnia 28 września 2010 r.
22. Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Stęszew, 2014, załącznik do uchwały nr XXXIX/333/2014 Rady Miejskiej Gminy Stęszew z dnia 11 września 2014 r.
23. Tarnowo Podgórne Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego, część A. Analiza w zakresie uwarunkowań zagospodarowania przestrzennego, część B. Kierunki Zagospodarowania przestrzennego, 2011, załącznik do Uchwały Nr XII/134/2011 Rady Gminy Tarnowo Podgórne z dnia 21 czerwca 2011 roku.
24. Uchwała Nr XIV/113/2011 Rady Miejskiej Gminy Stęszew z dnia 28 grudnia 2011 r. w sprawie: miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentów miejscowości Tomice i Mirosławki położonych w obrębach geodezyjnych Tomice, Mirosławki i Rybojedzko, gmina Stęszew.
25. Wyrok NSA z 2014–11–19, http://www.orzeczenia-nsa.pl/wyrok/ii-osk-1014–13/miejscowy_plan_zagospodarowania_przestrzennego_skargi_na_uchwaly_rady_gminy_w_przedmiocie_art_i/2bf5228.html (dostęp w marcu 2016)
oai:rcin.org.pl:63451 ; 1642-4689 ; 10.7163/SOW.45.6
CBGiOŚ. IGiPZ PAN, sygn. Cz.4488 ; CBGiOŚ. IGiPZ PAN, sygn. Cz.4489 ; kliknij tutaj, żeby przejść
Licencja Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska
Zasób chroniony prawem autorskim. [CC BY 3.0 PL] Korzystanie dozwolone zgodnie z licencją Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska, której pełne postanowienia dostępne są pod adresem: ; -
Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk
European Union. European Regional Development Fund ; Programme Innovative Economy, 2010-2014, Priority Axis 2. R&D infrastructure
2 paź 2020
31 paź 2017
1165
https://rcin.org.pl./publication/83180
Polskie Towarzystwo Geograficzne. Komisja Obszarów Wiejskich. Polska Akademia Nauk. Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyckiego. Zespół Badań Obszarów Wiejskich.
Polskie Towarzystwo Geograficzne. Komisja Obszarów Wiejskich. Polska Akademia Nauk. Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyckiego. Zespół Badań Obszarów Wiejskich.
Szmytkie, Robert Zydroń, Adam
Polskie Towarzystwo Geograficzne. Komisja Obszarów Wiejskich. Polska Akademia Nauk. Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyckiego. Zespół Badań Obszarów Wiejskich.
Polskie Towarzystwo Geograficzne. Komisja Obszarów Wiejskich. Polska Akademia Nauk. Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyckiego. Zespół Badań Obszarów Wiejskich.
Czapiewska, Gabriela