The role of small farms in Italy: between subsistence and diversification (Rola małych gospodarstw we Włoszech: między egzystencją a dywersyfkacją) - Ascione, Elisa; Henke, Roberto; Vanni, Francesco (Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk, 2013)
W artykule badana jest rola drobnych gospodarstw we Włoszech poprzez analizę znaczenia pracy w gospodarstwie oraz pracy poza gospodarstwem na podstawie włoskiej bazy danych FADN w okresie od 2003 do 2009 roku. Drobne gospodarstwa zostały zaliczone do sześciu, wzajemnie się wykluczających i homogenicznych grup (dwie grupy mikrogospodarstw oraz cztery grupy drobnych gospodarstw) – według poziomu dywersyfikacji i zróżnicowania produkcji, oraz dla każdej z grup – według żywotności ekonomicznej. Oceniona została rola pomocy publicznej za pomocą zestawu wskaźników. Wynik analizy potwierdza pozaekonomiczną rolę mikrogospodarstw, dla których uzasadnienie powinno być raczej znalezione w celach terytorialnych i społecznych. W przypadku małych gospodarstw wyniki wykazują, iż pomimo faktu, że większość zachowuje się w sposób tradycyjny, jednak znaczna ich liczba wykazuje zainteresowanie dywersyfikacją i wielofunkcyjnością. Większość gospodarstw w panelu skupiła się na strategii zróżnicowania działalności poprzez produkty wysokojakościowe, co jest podstawowym czynnikiem konkurencyjności włoskiego rolnictwa. Wskaźniki dotyczące pomocy publicznej potwierdzają komplementarną rolę każdej polityki dotyczącej rozwoju obszarów wiejskich wobec pierwszego filaru WPR, podkreślając potrzebę stosowania bardziej efektywnych instrumentów przeciwdziałających wypadaniu drobnych gospodarstw z sektora, a także wspierając przedsiębiorczość niezbędną dla odwracania procesu marginalizacji.
Keywords: drobne gospodarstwa rolne; FADN; wielofunkcyjność; dywersyfikacja; WPR